Bilinmeyeni yazıyoruz! İstanbul Planlama Ajansı gerçekte bir peyzaj şirketidir!

ERDEM ATAY / ÖZEL HABER

CHP’li eski ve yeni büyükşehir belediyelerinden ardı ardına “planlama ajansı” kurulması haberleri geliyor. Muhtemelen “ajans” ve “planlama” kelimelerinin yan yana gelmesi çok güçlü ve işlevsel geliyor kulaklarına başkanların. Bir konu mu var, planlama ajansı uzmanlarımız baksın… İstanbul, İzmir, Muğla, Balıkesir, Bursa… planlama ajansları diye devam ediyor liste.

Öncelikle belediye kanununda ya da büyükşehir belediye kanununda belediyelere “kalkınma planı” gibi bir plan yapma yetkisi ya da görevi verilmemiş. Belediyenin kendi stratejik planını ya da imar planını yapma gibi bir yetkisi var. Zaten Anayasa’nın 166. maddesinde “ülke kaynaklarının döküm ve değerlendirilmesini yaparak verimli şekilde kullanılmasını planlamak, bu amaçla gerekli teşkilatı kurmak Devletin görevidir….Kalkınma planlarının hazırlanmasına, Türkiye Büyük Millet Meclisince onaylanmasına, uygulanmasına, değiştirilmesine ve bütünlüğünü bozacak değişikliklerin önlenmesine ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir” diyor. Yani, kalkınma planı yapmak merkezi hükümetin görevidir ve kanunla düzenlenir diyor. O zaman, yerel ya da ulusal kalkınma planı yapma görevi ve yetkisi olmayan belediyelerin kurduğu planlama ajansları ne yapıyor ya da yapacak?

Örneğin, adı en çok duyulur olan İstanbul Planlama Ajansı. Aslında bu isimli bir tüzel kişilik yok. İPA Stratejik Danışmanlık A.Ş. var. Daha doğrusu, ticaret sicil gazetesine göre, 9 Temmuz 2024’te BİMTAŞ BOĞAZİÇİ PEYZAJ İNŞAAT MÜŞAVİRLİK TEKNİK HİZMETLER SANAYİ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ’nin unvanı İPA STRATEJİK DANIŞMANLIK ANONİM ŞİRKETİ olarak değiştirilmiş.

Bu şirketin ticaret sicildeki ana sözleşmesine göre faaliyet konusu, “Yer yüzeyinin araştırılması ve harita yapımına yönelik mühendislik faaliyetleri…” yani bu bir mühendislik şirketi. Adı İPA Stratejik Planlama ama ana sözleşmesi peyzaj düzenlemeye ilişkin. Yönetim kurulu üyesi atamaktan, şirketin ana sözleşmesini değiştirmeyi unutmuş görünüyorlar.

Bu şirketin hissedarları yüzde 70 küsur İBB, yüzde 28 küsur İSKİ ve yüzde 1’e yakın Hamidiye suları vs. 9 Eylül 2024’te de hissedarlar unvanı İPA STRATEJİK DANIŞMANLIK ANONİM ŞİRKETİ’ne hisseleri oranında toplam 316 milyon TL nakit sermaye koymuşlar. Peki bu İBB’den aktarılan 316 milyon TL nakit sermaye ve diğer aktarılan kaynaklarla peyzaj şirketi İPA ne yapmış?

İPA’nın internet sitesinde çeşitli raporlar-yayınlar var: “Kamu Kaynaklarının Halk İçin Kullanımında Neredeyiz? Türkiye’nin İsraf Karnesi”, “Sosyal Güvenlik Sisteminde Sürdürülebilirlik: Türkiye’nin Sosyal Güvenlik Karnesi” ve İstanbul’a ilişkin çeşitli araştırmalar vs.

Dahası, geçen eylül ayının 20’sinde, “İBB’nin şirketi İPA, CHP Genel Merkezi’nde çalışanlar ve yöneticiler ile mülakat gerçekleştirdi”… “CHP Genel Merkezi’nde iki gündür çalışma yürütülüyor. Genel Merkez çalışanlarını performansının değerlendirilmesi için ise İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin sahibi olduğu İPA Stratejik Danışmanlık Anonim Şirketi seçildi. Genel Sekreter Selin Sayek Böke koordinasyonunda yapılan çalışmada İPA yöneticilerinden oluşan 3 kişilik bir ekip iki gündür CHP Genel Merkezi’ne geldi” şeklinde haberler çıktı.

İstanbul’un planlanması-araştırılması ile CHP’nin yönetim şeklinin ne işi var? İstanbul’un planlaması ile israf raporu yazdırmanın ne alakası var? İBB, iştiraki olan İPA’ya Türkiye’nin sosyal güvenlik sorunlarını araştıran raporlar yazdırmak için 316 milyon sermaye koyacağına, iştiraklerinin SGK’ya borcunu niye ödemiyor? Bir peyzaj şirketi nasıl oluyor da sözleşmesinde yer almayan konularda danışmanlık hizmeti veriyor? İBB’nin mühendislik-peyzaj iştiraki mi CHP’nin stratejik yönetimini üstlenmiş durumda? CHP Genel Sekreteri Selin Sayek Böke aynı zamanda İPA’nın maaşlı personeli mi ya da hiç maaş aldı mı buradan?

Son olarak, İPA’nın genel müdürü Özgür Bora Yaprak için ekşisözlükte şu yazıyor: “1 nisan 2022’de istanbul büyükşehir belediyesi iştiraki bimtaş’a, DEVA partisi kontenjanından genel müdür olarak atanan bürokrat.”